Sumários

Aula 7

4 Novembro 2025, 18:00 Antonio Maria Pusceddu


Nesta aula foram debatidos os seguintes textos. 

  1. 1.    Cabot, Heath (2023). Crisis as method: Critical events and moral breakdowns. Anthropology Today 39(2): 12-13.
  2. 2.    Stensrud, Astrid B. and Thomas Hylland Eriksen (2019) Introduction: Anthropological Perspectives on Global Economic and Environmental Crises in an Overheated World. In Climate, Capitalism and Communities: An Anthropology of Environmental Overheating, London: Pluto Press, 1-21.
A discussão focou-se principalmente na análise crítica da categoria de crise e da sua proliferação discursiva, destacando a tensão entre rupturas e continuidades. A discussão abordou também as questões teórico-metodológicas relacionadas com as articulações de escala, com base no texto de Stensrud e Eriksen. A preocupação central na discussão, articulada em relação aos vários projetos de investigação, tem sido a relação entre a pequena escala da observação e a especificidade das temáticas, por um lado, e a complexidade dos processos e sistemas de relações em que a pequena escala está inevitavelmente inserida

Aula 6

28 Outubro 2025, 18:00 Antonio Maria Pusceddu


Tempo acelerado: uma antropologia de processos revolucionários e razões de esperança (Sessão no Museu do Aljube, 18 h, com filme inserido no festival “Olhares do Mediterrâneo”: Mulheres, Terra, Revolução, de Rita Calvário e Cecília Honório, 2025, 58’)

Leitura recomendada: 
  1. CRAVEIRO, Joana (2024) “O que se esconde atrás da nuvem: imagens em movimento da Revolução Portuguesa em alguns centros urbanos” in Manuel Loff e Miguel Cardina coord. (2024) 25 de Abril. Revolução e Mudança em 50 anos de Memória, Lisboa, Tinta da China:249-304.
  2. GODINHO, Paula (2024) “«Mais abafadas do que esquecidas»: sombras perenes e memória coletiva da Reforma Agrária” in Manuel Loff e Miguel Cardina 25 de Abril. Revolução e mudança em 50 anos de memória, Lisboa, Tinta da China, 153-181.

Aula 5

21 Outubro 2025, 18:00 Antonio Maria Pusceddu


Conferência de Mafalda Carapeto: Trabalho etnográfico em tempos de suspeita: Acessos e permanência na fronteira aeroportuária portuguesa


Leitura recomendada 
  1. Carapeto, Mafalda (2024) “Conveniências contingenciais: a antecipação como prática temporal dos inspetores do SEF na fronteira aeroportuária portuguesa,  Etnográfica, 28(3),  https://journals.openedition.org/etnografica/16962
  2. Carapeto, Mafalda (2024) « Temporalities in 3D: Speeds, Intersections, and Time Sequentialities at the Portuguese Border”,  Borders in Globalization, https://journals.uvic.ca/index.php/bigreview/article/view/21666

Aula 4

14 Outubro 2025, 18:00 Antonio Maria Pusceddu


Conferência de João Mineiro: Fazer Política: uma Etnografia da Assembleia da República


Leitura recomendada:

  1. Mineiro, João (2022) “Um etnógrafo na Assembleia: acesso, métodos e dilemas éticos”, Fazer política. Uma etnografia da Assembleia da República, Porto, Afrontamento:71-82.
  2. Mineiro, João (2024)”Political Communication and Mediatic Urgency: An Ethnographic Approach of Portuguese Parliamentary Journalists at Work”, Journalism Practice, DOI 10.1080/17512786.2024.2321462

Aula 3

7 Outubro 2025, 18:00 Antonio Maria Pusceddu


Debates contemporâneos, antropologia crítica e usos do tempo: uma introdução 
(3) Tempos, fronteiras, liminaridades: o porvir como facto cultural
(4) Colonialismo, colonialidades, de(s)colonialidade, necropolítica.
(5) Lutas pela memória e inscrição: luta antirracista, de(s)colonialidade, anti-museu e pós-museu

Textos a debater

  • APPADURAI, Arjun (2013) ]2015] “El futuro como hecho cultural: aspiración, anticipación, imaginación”, El futuro como hecho cultural - Ensayos sobre la condición global, Buenos Aires, Fondo de Cultura Económica:377-395
  • QUIJANO, Anibal (2005) A colonialidade do saber: eurocentrismo e ciências sociais. Perspectivas latino-americanas, Buenos Aires, CLACSO, http://biblioteca.clacso.edu.ar/clacso/sur-sur/20100624103322/12_Quijano.pdf